สารคดีความยาว 97 นาทีจากฝีมือผู้กำกับ Jeffrey McHale เพิ่งเปิดตัวบน Peacock เมื่อ 13 มีนาคมที่ผ่านมานี้ หลังจากรอบปฐมทัศน์โลกที่เทศกาล Tribeca ปี 2025 และคว้ารางวัล Best Feature Documentary จาก Micheaux Film Festival มาแล้ว ไม่ได้เป็นแค่หนังเกี่ยวกับ The Wizard of Oz แต่เป็นการตั้งคำถามว่า ทำไมเด็กสาวคนหนึ่งที่อยากกลับบ้านถึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของชุมชนที่ถูกสังคมทำให้รู้สึกว่าตัวเองไม่มีที่อยู่มากว่าศตวรรษ
Dorothy Gale เป็น queer icon ได้ยังไง คำตอบเริ่มจาก Judy Garland นักแสดงที่รับบท Dorothy ในปี 1939 ….ชีวิตของเธอเต็มไปด้วยความเจ็บปวดส่วนตัว ถูกสตูดิโอกดขี่ตั้งแต่เด็ก ถูกบังคับกินยาลดน้ำหนัก ถูกปฏิบัติเหมือนสินค้ามากกว่าคนมีชีวิต ประสบการณ์เหล่านั้นทำให้เธอกลายเป็นภาพสะท้อนของสิ่งที่ชุมชน gay ในยุค 50-60 รู้สึกอยู่กับตัวเอง ถึงขนาดที่คำว่า ‘Friend of Dorothy’ กลายเป็น code word ที่ gay men ใช้แอบบอกกันว่าเป็นพวกเดียวกัน ในยุคที่การเป็น gay ยังผิดกฎหมาย
สารคดีไม่ได้หยุดแค่ Garland แต่ดึงนักแสดงที่เคยรับบท Dorothy มาในหลายยุคหลายสมัยมาพูดถึงความหมายที่พวกเธอค้นพบ ทั้ง Fairuza Balk ที่รับบทใน Return to Oz ฉบับมืดหม่นปี 1985, Shanice Shantay จาก The Wiz Live! ปี 2015 และมีเสียงจากไอคอนวัฒนธรรม queer อย่าง John Waters, Lena Waithe, Rufus Wainwright และ Margaret Cho ร่วมวิเคราะห์ว่า Yellow Brick Road คืออะไรในชีวิตของคนที่รู้สึกว่าตัวเองไม่เข้าพวก
สิ่งที่ McHale ทำได้ดีคือชี้ให้เห็นว่าความเป็น Dorothy ไม่ได้ถูกกำหนดจากหนังสือ เพราะ L. Frank Baum ไม่เคยบรรยายหน้าตาของเธอ ทำให้ทุกคนฉายตัวเองเข้าไปในตัวละครนี้ได้ ไม่ว่าจะเป็นเด็กหญิงที่รู้สึกโดดเดี่ยว คนผิวดำที่เห็น Diana Ross แต่งชุดส้มเปล่งประกายกลางสายฝนที่ Central Park ปี 1983 หรือเด็กเควียร์ที่แค่อยากไปอยู่ที่ไหนสักแห่งที่รับตัวเองได้
เรื่องราวของ Dorothy จึงไม่ใช่แค่นิทานเด็ก แต่คือประโยคที่ queer community พูดซ้ำมาร้อยกว่าปีแล้ว ว่าการเดินทางที่ยาวที่สุดไม่ใช่การหาบ้านใหม่ แต่คือการยอมรับว่าตัวเองอยู่ที่ไหน ก็มีสิทธิ์เรียกที่นั่นว่าบ้านได้
รู้สึกอย่างไรเกี่ยวกับโพสต์นี้?
