Zinnya del Villar ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม อธิบายว่า ระบบ AI เรียนรู้จากข้อมูลที่มนุษย์ป้อนให้ เมื่อข้อมูลมีอคติและการเหมารวมทางเพศ AI จะเรียนรู้และสร้างการตัดสินใจที่มีอคติ เช่น การเชื่อมโยงว่าผู้ชายเหมาะกับงานนักวิทยาศาสตร์ ส่วนผู้หญิงเหมาะกับงานพยาบาล ซึ่งสะท้อนอคติที่มีอยู่ และส่งผลกระทบรุนแรงในชีวิตจริง โดยเฉพาะในด้านสาธารณสุข ระบบ AI ที่เรียนรู้จากข้อมูลผู้ป่วยชายเป็นหลัก อาจวินิจฉัยผู้ป่วยหญิงผิดพลาด หรือการใช้เสียงผู้หญิงเป็นผู้ช่วยดิจิทัล ก็ตอกย้ำความเชื่อว่าผู้หญิงควรอยู่ในบทบาทผู้ให้บริการ
ตัวอย่างที่ชัดเจนของอคติทางเพศใน AI เกิดขึ้นในปี 2018 เมื่อ Amazon ต้องยกเลิกเครื่องมือ AI สำหรับคัดกรองผู้สมัครงาน เนื่องจากระบบดังกล่าวให้คะแนนผู้สมัครชายสูงกว่าผู้หญิง นี่เป็นเพียงหนึ่งในหลายกรณีที่แสดงให้เห็นว่า AI สามารถสร้างและขยายอคติทางเพศได้ หากไม่ได้รับการออกแบบอย่างระมัดระวัง
del Villar เสนอทางแก้ปัญหาด้วยการสร้างความหลากหลายในทุกมิติ ทั้งข้อมูลที่ใช้ฝึก AI และทีมผู้พัฒนาระบบ เราจำเป็นต้องมีข้อมูลที่ครอบคลุมความแตกต่างทางเพศ เชื้อชาติ และวัฒนธรรม พร้อมทีมพัฒนาที่มาจากหลายพื้นฐาน เพื่อลดจุดบอดและอคติในการพัฒนาระบบ นอกจากนี้ การสร้างความตระหนักรู้และให้ความรู้แก่สาธารณชนเกี่ยวกับการทำงานของ AI และความเสี่ยงของอคติก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ผู้คนสามารถตรวจสอบและป้องกันระบบที่ลำเอียงได้
แม้ AI จะมีข้อเสียในด้านการสร้างอคติ แต่ก็มีศักยภาพมหาศาลในการช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางเพศ ตัวอย่างเช่น AI สามารถวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อค้นหาช่องว่างค่าจ้างระหว่างเพศ หรือพัฒนาระบบประเมินเครดิตที่เป็นธรรมมากขึ้น ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบการหญิงเข้าถึงบริการการเงินได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ AI ยังมีบทบาทสำคัญในการปกป้องผู้หญิงจากความรุนแรงทางดิจิทัล ผ่านแอพพลิเคชันความปลอดภัยและระบบตรวจจับเนื้อหาอันตราย เช่น แอพ bSafe ที่ส่งสัญญาณเตือนเมื่อผู้ใช้รู้สึกไม่ปลอดภัย หรือแชทบอทอย่าง “Sophia” ที่ให้คำปรึกษาและเชื่อมโยงผู้ประสบภัยกับบริการทางกฎหมาย
การสร้าง AI ที่เป็นธรรมและครอบคลุมต้องการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่การพัฒนาชุดข้อมูลที่หลากหลาย การสร้างความโปร่งใสในระบบ AI การสร้างทีมพัฒนาที่หลากหลาย การกำหนดกรอบจริยธรรมและนโยบายที่คำนึงถึงมิติทางเพศ AI คือเครื่องมือที่สะท้อนสภาพสังคม การสร้าง AI ที่เป็นธรรมจึงไม่เพียงแต่ช่วยลดอคติทางเพศ แต่ยังเป็นการสร้างอนาคตที่ทุกคนมีโอกาสเท่าเทียมกัน
ปิดท้ายว่าด้วย Zinnya del Villar เธอทำงานเป็นผู้อำนวยการด้านข้อมูล เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่ Data-Pop Alliance เธอผลักดันให้ผู้หญิงและเด็กผู้หญิงมีบทบาทในวงการ STEM และการพัฒนา AI ที่มีจริยธรรม การได้รับการยกย่องเป็นหนึ่งใน 100 Brilliant Women in AI Ethics – 2024 เป็นการยอมรับถึงพลังของผู้นำหญิงในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้
ที่มาข้อมูล
How AI reinforces gender bias—and what we can do about it | UN Women – Headquarters
รู้สึกอย่างไรเกี่ยวกับโพสต์นี้?
