คำตัดสินนี้เกิดจากคดีของคู่รักชายชาวโปแลนด์ที่แต่งงานกันในกรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี เมื่อปี 2018 แต่เมื่อทั้งสองตัดสินใจย้ายกลับประเทศบ้านเกิด รัฐโปแลนด์กลับปฏิเสธการรับรองสถานะสมรส ทำให้ทั้งคู่ไม่สามารถใช้สิทธิทางกฎหมายหลายประการที่คู่สมรสพึงได้รับ

ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป (European Court of Justice – ECJ) ชี้ว่าการไม่รับรองการสมรสที่ถูกต้องตามกฎหมายในประเทศสมาชิกอื่น ถือเป็นการละเมิด เสรีภาพในการเคลื่อนย้ายและพำนักอาศัยในสหภาพยุโรป และ สิทธิในการเคารพชีวิตส่วนตัวและชีวิตครอบครัว

อย่างไรก็ตาม คำตัดสินครั้งนี้ไม่ได้บังคับให้โปแลนด์ต้องแก้ไขกฎหมายสมรสภายในประเทศ แต่บังคับให้ยอมรับการสมรสที่เกิดขึ้นในประเทศสมาชิกในสหภาพยุโรป และหากรัฐบาลโปแลนด์เพิกเฉยต่อคำสั่งดังกล่าว ศาลสหภาพยุโรปสามารถดำเนินมาตรการลงโทษหรือใช้แรงกดดันทางการเมืองได้

บริบทการเมืองในโปแลนด์: ข้อขัดแย้งยังดำเนินต่อ

แม้รัฐบาลชุดปัจจุบันภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีโดนัลด์ ทัสค์ มีท่าทีเปิดกว้างต่อสิทธิของคู่รักเพศเดียวกัน แต่ก็ยังเผชิญแรงต้านจากฝ่ายอนุรักษ์นิยมภายในรัฐบาลผสม รวมถึงประธานาธิบดีคนใหม่ที่อาจใช้สิทธิวีโตร่างกฎหมายสำคัญ

รัฐบาลโปแลนด์เพิ่งเสนอร่างกฎหมาย “สัญญาคู่ชีวิต” (civil partnerships) เมื่อเดือนตุลาคม 2025 ซึ่งจะเปิดทางให้คู่รักเพศเดียวกันได้รับสิทธิบางอย่าง เช่น การเข้าถึงข้อมูลทางการแพทย์ของคู่ชีวิต และการยื่นภาษีร่วมกัน แต่ยังไม่เทียบเท่าการสมรสอย่างเต็มรูปแบบ

คำตัดสินของ ECJ ครั้งนี้ไม่เพียงเป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนความเท่าเทียมสำหรับคู่รักเพศเดียวกันทั่วทั้งยุโรป แต่ยังสะท้อนถึงหลักการพื้นฐานของสหภาพยุโรปในการคุ้มครองสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของทุกคนอย่างเท่าเทียม

แม้โปแลนด์จะยังไม่เปิดให้มีการสมรสเพศเดียวกันภายในประเทศ แต่คำชี้ขาดนี้ได้ยืนยันอย่างชัดเจนว่า คู่รัก LGBTQ+ ที่สมรสอย่างถูกต้องในประเทศสมาชิกอื่น ต้องได้รับการยอมรับตามกฎหมายเมื่อเดินทางหรือพำนักในโปแลนด์ ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการลดช่องว่างทางสิทธิและสร้างมาตรฐานร่วมที่เข้มแข็งยิ่งขึ้นในสหภาพยุโรป

ที่มาของข้อมูล:

1. https://abcnews.go.com/International/wireStory/eus-top-court-tells-poland-recognize-same-sex-127856720 
2. https://www.them.us/story/european-union-same-sex-marriage-recognize-poland-court-ruling
3. https://edition.cnn.com/2025/11/25/world/eu-court-says-same-sex-marriages-bloc-latam-intl