เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ในมาเลเซีย เราได้เห็นเหตุการณ์ที่น่าสนใจ เมื่อศาลสั่งให้รัฐคืนนาฬิกา Swatch สีรุ้งที่ถูกยึด หลังพิจารณาว่าการยึดไม่มีเหตุผลเพียงพอ นอกจากนี้ ยังมีการปลดนักโทษประหารนับร้อยหลังยกเลิกโทษประหารชีวิตภาคบังคับ

ฟิลิปปินส์มีความก้าวหน้าเล็กๆ แม้ร่างกฎหมายสำคัญหลายฉบับยังค้างอยู่ในสภา แต่รัฐบาลได้อนุญาตให้ข้าราชการข้ามเพศแต่งกายตามเพศสภาพ และเมือง Quezon City ได้ออก “บัตรสิทธิในการดูแล” ที่ให้สิทธิคู่เพศเดียวกันในการตัดสินใจทางการแพทย์แทนคู่ของตน

ญี่ปุ่น: ก้าวสำคัญสู่การยอมรับ

ญี่ปุ่นมีพัฒนาการที่น่าจับตามองในปี 2024 โดย 11 จังหวัดได้จัดตั้งระบบทะเบียนคู่ชีวิตสำหรับคู่เพศเดียวกัน ทำให้มีจังหวัดที่มีระบบนี้รวม 30 จาก 47 จังหวัด นอกจากนี้ยังมีเทศบาลกว่า 430 แห่งที่มีระบบทะเบียนท้องถิ่น

ที่สำคัญ มีการสร้างเครือข่ายการยอมรับทะเบียนคู่ชีวิตร่วมกันระหว่างจังหวัด ซึ่งขยายจาก 3 จังหวัดในเดือนเมษายน เป็น 20 จังหวัดและ 150 เทศบาลในปัจจุบัน จังหวัด Aichi ยังได้ขยายขอบเขตให้ครอบคลุมถึงการรับรองบุตรและญาติ

เกาหลีใต้: ความขัดแย้งและความก้าวหน้า

แม้จะมีคำตัดสินของศาลฎีกาที่ให้สำนักงานประกันสุขภาพแห่งชาติต้องให้สิทธิประโยชน์แก่คู่เพศเดียวกันอย่างเท่าเทียม แต่การบังคับใช้ยังมีปัญหา เนื่องจากไม่มีระบบรับรองคู่เพศเดียวกันอย่างเป็นทางการ 

ขณะเดียวกัน คู่รัก 11 คู่ได้เริ่มฟ้องร้องเพื่อสิทธิในการแต่งงาน แต่เทศกาล Pride ในกรุงโซลยังคงถูกผลักออกจากพื้นที่กลางเมืองและเผชิญการประท้วงอย่างหนัก

จีนและฮ่องกง: สองระบบ สองมาตรฐาน

ในจีนแผ่นดินใหญ่ มีทั้งการปราบปรามบาร์ LGBT และการบังคับบำบัดเพื่อเปลี่ยนแปลง แต่ก็มีคำตัดสินของศาลที่ให้ค่าเสียหายแก่ผู้หญิงข้ามเพศที่ถูกบังคับบำบัด และการรับรองสิทธิความเป็นผู้ปกครองของคู่เลสเบี้ยน

ส่วนฮ่องกง ศาลสูงสุดได้กำหนดให้รัฐบาลต้องจัดทำระบบรับรองคู่เพศเดียวกันภายในปี 2025 และได้มีคำสั่งให้รับรองการแต่งงานจากต่างประเทศ รวมถึงการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมในด้านที่อยู่อาศัยและการสืบมรดก

ไต้หวัน: ผู้นำด้านสิทธิ LGBTQ+ ในเอเชีย

ไต้หวันยังคงเป็นผู้นำด้านสิทธิ LGBTQ+ ในภูมิภาค โดยได้ลดข้อจำกัดสำหรับการแต่งงานคู่รักเพศเดียวกันจากไต้หวันกับคู่รักชาวต่างชาติ และยังอนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันข้ามช่องแคบ (ระหว่างไต้หวันและจีนแผ่นดินใหญ่) สามารถจดทะเบียนสมรสได้ หลังจากแต่งงานในประเทศที่สาม  รวมถึงกำลังพิจารณากฎหมายเปิดทางให้คู่ LGBTQ+ เข้าถึงการช่วยเจริญพันธุ์และการอุ้มบุญ

เนปาล: ก้าวใหม่ที่สำคัญ

เนปาลได้กลายเป็นประเทศที่รับรองการแต่งงานเพศเดียวกันอย่างเป็นทางการ แม้จะเป็นการชั่วคราวตามคำสั่งศาล และรัฐบาลได้ออกคำสั่งให้หน่วยงานทุกแห่งต้องจดทะเบียนการแต่งงานเหล่านี้

ประเทศไทย: ความก้าวหน้าและโอกาสทางเศรษฐกิจ

ประเทศไทยมีประชากรกลุ่ม LGBTQ+ จำนวนกว่า 6 ล้านคน (เท่าที่มีการเก็บข้อมูล) ในปี 2566 ไทยติดอันดับ 4 ของโลก ในหมวดประเทศที่มีรายได้จากการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวกลุ่ม LGBT สูงที่สุด

ล่าสุดการจดทะเบียนสมรสเท่าเทียมจะใช้งานได้ 23 มกราคม 2568 นี้ 

นอกจากนี้ ไทยยังมีโอกาสทางเศรษฐกิจจาก “เศรษฐกิจสีชมพู” หรือ Pink Economy โดยตั้งเป้าเป็นฮับ LGBTQ+ Destination และเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวกลุ่ม LGBTQ+ ระดับสากล

ผลกระทบทางเศรษฐกิจ

การรับรองสิทธิ LGBTQ+ มีผลกระทบทางเศรษฐกิจที่สำคัญ ….ในสหรัฐอเมริกา การประกาศใช้กฎหมายสมรสเท่าเทียมทั่วประเทศในปี 2015 ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้ถึง 3.8 พันล้านดอลลาร์ และสร้างการจ้างงานเพิ่มขึ้นมากถึง 45,000 ราย

ความท้าทายในอนาคต

แม้จะมีความก้าวหน้าในหลายประเทศ แต่ยังมีความท้าทายที่สำคัญ โดยยังมีอีกหลายประเทศที่กำหนดให้ความสัมพันธ์หรือกิจกรรมทางเพศของ LGBTQ+ ถือเป็นอาชญากรรม  นอกจากนี้ ยังมีความท้าทายในการบังคับใช้กฎหมายและการเปลี่ยนแปลงทัศนคติทางสังคมในหลายประเทศ

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้บอกเราว่า  แม้จะมีความท้าทายมากมาย แต่การเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิ LGBTQ+ ในเอเชียก็มีความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะผ่านกระบวนการทางกฎหมายและการผลักดันของภาคประชาสังคม อย่างไรก็ตาม ยังมีความแตกต่างอย่างมากระหว่างประเทศต่างๆ ในภูมิภาค และการต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมยังคงดำเนินต่อไป

ที่มาข้อมูล 

1. Explainer: Advances in LGBTQIA+ rights across Asia and the Pacific | International IDEA
2. LGBTQ rights, deepfake threats, falling fertility: Asia’s gender equality landscape in 2024 | South China Morning Post
3. China’s queer influencers thrive despite growing LGBTQ+ censorship – Los Angeles Times
4. oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2024/06/the-economic-case-for-greater-lgbti-equality-in-the-united-states_a03b4766/5adfe3a5-en.pdf