การศึกษานี้ครอบคลุมไพรเมตหลากหลายชนิด ตั้งแต่ลิงโบโนโบ ชิมแปนซี ไปจนถึงลิงมาแคค และได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับโลก Nature Ecology & Evolution เมื่อวันที่ 12 มกราคมที่ผ่านมา ถือเป็นการทบทวนข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมรักเพศเดียวกันในไพรเมตที่ครอบคลุมที่สุดเท่าที่เคยมีมา

ไพรเมตกับความหลากหลายทางพฤติกรรมทางเพศ

ไพรเมต (Primates) คืออันดับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่รวมลีเมอร์ ลิง ลิงไม่มีหาง และมนุษย์ โดยมนุษย์จัดอยู่ในกลุ่มไพรเมตชั้นสูงสุด (Hominoid) ที่มีสมองขนาดใหญ่และวิวัฒนาการให้ยืนสองขา ขณะที่ไพรเมตที่ไม่ใช่มนุษย์มีอยู่ราว 500 ชนิดทั่วโลก

งานวิจัยฉบับนี้ได้ทบทวนข้อมูลไพรเมตทั้งหมด 491 สายพันธุ์ และพบพฤติกรรม SSB ใน 59 สายพันธุ์ที่ไม่ใช่มนุษย์ ซึ่งหมายความว่า มนุษย์คือไพรเมตเพียงชนิดเดียวที่ไม่ได้ถูกรวมอยู่ในการนับครั้งนี้

วินเซนต์ ซาโวเลเนน (Vincent Savolainen) หัวหน้าทีมวิจัยจาก Imperial College London เผยว่า “สิ่งที่เราค้นพบแสดงให้เห็นชัดว่า พฤติกรรมรักเพศเดียวกันไม่ใช่เรื่องแปลก ผิดปกติ หรือเกิดขึ้นน้อยเลย ตรงกันข้าม มันเป็นพฤติกรรมที่พบได้ทั่วไป มีประโยชน์ และมีบทบาทสำคัญต่อการอยู่ร่วมกันของสังคมไพรเมต”

มากกว่าเรื่องเพศ คือเครื่องมือสร้างความอยู่รอด

นักวิจัยพิจารณาทั้งปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพศผู้กับเพศผู้ และเพศเมียกับเพศเมีย โดยพฤติกรรมที่พบครอบคลุมตั้งแต่การขึ้นคร่อม การแนบลำตัว การสัมผัสอวัยวะเพศ ไปจนถึงพฤติกรรมทางปาก

ผลการศึกษาชี้ว่า พฤติกรรม SSB มักเกิดขึ้นบ่อยในสภาพแวดล้อมที่ท้าทาย เช่น พื้นที่ที่มีนักล่ามาก หรือมีการแข่งขันแย่งชิงทรัพยากรสูง โดยเฉพาะในสายพันธุ์ที่ต้องพึ่งพาความสามัคคีทางสังคมเพื่อความอยู่รอด

นักวิจัยอธิบายว่า SSB ทำหน้าที่คล้าย “สกุลเงินทางสังคม” ช่วยลดความตึงเครียด จัดการลำดับชั้น สร้างพันธมิตร และเสริมความเป็นปึกแผ่นในกลุ่ม ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการอยู่รอดของสัตว์ในสังคมที่ซับซ้อนอีกด้วย

ความหลากหลายที่ฝังอยู่ในธรรมชาติ

การค้นพบครั้งนี้ตอกย้ำว่า ความหลากหลายทางพฤติกรรมทางเพศไม่ใช่สิ่งที่มนุษย์ อุบัติขึ้นมาใหม่ แต่เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติที่มีบทบาทเชิงวิวัฒนาการมายาวนาน งานวิจัยยังพบการสังเกตพฤติกรรม SSB ซ้ำอย่างน่าเชื่อถือในอย่างน้อย 23 สายพันธุ์ ซึ่งบ่งชี้ว่าปัจจัยทางพันธุกรรมและนิเวศวิทยามีส่วนผลักดันให้พฤติกรรมนี้คงอยู่

ในภาพรวม การศึกษานี้ไม่เพียงช่วยขยายความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับวิวัฒนาการของไพรเมต แต่ยังตั้งคำถามสำคัญต่อมุมมองของมนุษย์เกี่ยวกับความเป็นธรรมชาติ ของความหลากหลายทางเพศ และบทบาทของมันในการอยู่ร่วมกันของสิ่งมีชีวิตบนโลกใบนี้

ที่มาของข้อมูล:

1. https://www.nbcnews.com/science/science-news/primates-same-sex-sexual-behavior-evolution-rcna252693
2. https://www.scientificamerican.com/article/new-study-probes-how-same-sex-behaviors-evolved-in-nonhuman-primates/ 
3. https://www.smithsonianmag.com/smart-news/biologists-reveal-how-same-sex-sexual-behavior-may-have-given-some-primates-an-evolutionary-advantage-180988000/